Przypadkowo usunąłem ważne zdjęcia i dokumenty z mojego pendrivea, a potem zorientowałem się, że usunięte pliki z USB nie trafiają do Kosza. Potrzebuję pomocy w znalezieniu najlepszego sposobu na odzyskanie plików z dysku USB, zanim zostaną nadpisane. Czy są jakieś bezpieczne kroki odzyskiwania lub narzędzia, które naprawdę działają?
Wcześniej spotkałem się z tym w przypadku pendrive’ów. Usuwanie z USB to nie to samo co usuwanie z głównego dysku. Bardzo często omija to Kosz, więc od razu wygląda na ostateczne. Mimo to usunięte nie zawsze znaczy wymazane.
Pierwszą rzeczą, jaką bym zrobił, jest przestanie używania pendrive’a. Nie kopiuj na niego plików. Nie zmieniaj nazw. Nie próbuj formatować. Nie uruchamiaj czyszczenia. Gdy plik zostaje usunięty, jego miejsce zwykle zostaje oznaczone jako wolne, a nowe dane nadpisują je później. Na małym pendrivie dzieje się to szybko. Kiedyś straciłem zestaw zdjęć, bo skopiowałem jeden folder z powrotem na ten sam nośnik. Głupi ruch, a przecież wiedziałem lepiej.
Co zrobiłbym najpierw
- Odłącz USB i zostaw je w spokoju, dopóki nie będziesz gotowy je przeskanować.
- Pobieraj narzędzia tylko na komputer lub inny dysk.
- Odzyskane pliki zapisuj gdzie indziej, nigdy z powrotem na tym samym USB.
- Na razie pomiń narzędzia naprawcze, chyba że dysk ma problemy z montowaniem lub odczytem.
Zanim uruchomisz oprogramowanie do odzyskiwania danych, sprawdziłbym jedną prostą rzecz. Otwórz dysk i włącz wyświetlanie ukrytych plików. Widziałem przypadki, gdy pliki wcale nie zostały usunięte, tylko zostały ukryte po błędzie, przez nieprawidłowe atrybuty lub śmieci po złośliwym oprogramowaniu. Sprawdź też ukryte foldery przypominające kosz, takie jak $RECYCLE.BIN, RECYCLER, RECYCLED lub .Trashes, jeśli pamięć była używana na Macu. Najczęściej to nie uratuje sytuacji, ale zajmuje minutę i nic nie kosztuje.
Narzędzie do odzyskiwania, od którego bym zaczął
Jeśli pliki są ważne, od razu sięgnąłbym po Disk Drill. Nie twierdzę, że naprawi każdy bałagan. Twierdzę, że z tym procesem łatwiej sobie poradzić, gdy próbujesz nie pogorszyć sytuacji. Funkcja podglądu też bardzo pomaga. Nie znoszę przekopywać się przez stos bezimiennego śmiecia tylko po to, żeby odkryć, że połowa z tego jest uszkodzona.
Kroki są dość proste:
- Zainstaluj Disk Drill na komputerze, a nie na pamięci USB.
- Podłącz USB i wybierz je z listy dysków.
- Uruchom zwykłe skanowanie utraconych danych.
- Poczekaj na zakończenie. Nie przerywaj wcześniej, jeśli pliki są ważne.
- Użyj wyszukiwania, filtrów typów plików i podglądu, aby zawęzić wyniki.
- Odzyskaj pliki na komputer, inny nośnik USB lub dysk zewnętrzny.
Część z podglądem ma większe znaczenie, niż ludziom się wydaje. Jeśli plik otwiera się w podglądzie, szanse są zwykle większe. Jeśli pojawia się oryginalna nazwa pliku i ścieżka folderu, tym lepiej. Jeśli dostajesz tylko nazwy w rodzaju recovered_file_001, nadal możesz odzyskać swoje dane, ale późniejsze sortowanie to męka. Znam to. To kiepskie, ale i tak lepsze niż utrata wszystkiego.
Dlaczego to narzędzie zwykle działa dobrze na dyskach USB
Większość pendriveów używa systemów FAT32, exFAT lub NTFS. Disk Drill dobrze sobie z nimi radzi. Odczytuje standardowe rekordy systemu plików, gdy są jeszcze nienaruszone. Jeśli rekordy są uszkodzone, skanuje także według sygnatur plików. To pomaga, gdy dysk został nieprawidłowo odłączony, zaczął działać niestabilnie lub doszło do uszkodzenia danych przed usunięciem plików.
A co z Recuva?
Możesz też wypróbować Recuva. Traktowałbym go jako opcję zapasową, a nie mój pierwszy wybór. Jest starszy, działa tylko w systemie Windows i miałem mieszane wyniki w przypadku plików innych niż popularne typy. Jeśli chodzi o kilka usuniętych plików JPG, PDF lub dokumentów Word, jasne, warto spróbować. W przypadku bardziej chaotycznego USB z mieszanymi typami plików nadal zacząłbym od Disk Drill, ponieważ łatwiej przejrzeć to, co znajdzie.
Czego bym nie zrobił
Nie uruchamiałbym od razu CHKDSK tylko dlatego, że ktoś na forum napisał run chkdsk. CHKDSK służy do naprawy systemu plików. Nie jest narzędziem do odzyskiwania usuniętych danych. Czasami zmienia strukturę dysku na tyle, że późniejsze odzyskiwanie staje się trudniejsze. Moja zasada za każdym razem pozostaje taka sama: najpierw odzyskiwanie, później naprawa.
Kiedy oprogramowanie przestaje być rozwiązaniem
Jeśli pamięć USB w ogóle się nie pojawia, jest odczytywana jako 0 bajtów, ciągle się rozłącza albo złącze jest wygięte, przestań kombinować z oprogramowaniem. To zaczyna wyglądać na awarię sprzętu. Na tym etapie laboratorium odzyskiwania danych ma więcej sensu, jeśli pliki są ważne. Aplikacje do odzyskiwania wymagają, aby dysk pozostawał możliwy do odczytu. Jeśli sprzęt ulega awarii, niewiele pomogą.
USB najczęściej usuwa pliki z pominięciem Kosza, więc nie trać czasu na szukanie ich tam. Najlepiej potraktować dysk jak dowód.
Najpierw przestań używać USB. Każdy nowy zapis zmniejsza szanse odzysku. Na pamięci flash nadpisanie następuje szybko.
Kilka rzeczy, które sprawdziłbym przed skanowaniem:
- Wypróbuj USB na innym komputerze i w innym porcie USB.
- Otwórz Wiersz polecenia i uruchom attrib -h -r -s /s /d X:*.* gdzie X to litera twojego USB. Widziałem już, jak pliki wracały po ukryciu/flagach systemowych po malware albo nieprawidłowym odłączeniu.
- Sprawdź Historię plików, OneDrive, Google Drive, synchronizację Zdjęć albo stare załączniki e-mail. Dokumenty i zdjęcia często istnieją w więcej niż jednym miejscu.
Trochę nie zgadzam się z @mikeappsreviewer w jednej kwestii. Recuva jest w porządku przy prostym przypadkowym usunięciu na sprawnych nośnikach FAT32 albo exFAT. Jest stara, jasne, ale do zwykłych plików JPG, DOCX, PDF nadal daje radę. Jeśli nie znajdzie nic przydatnego, szybko przejdź dalej.
Jeśli chcesz wygodniejszą opcję, użyj Disk Drill. Ma tendencję do lepszego porządkowania wyników, a podgląd oszczędza czas, gdy nazwy plików zniknęły albo są uszkodzone. Zainstaluj go na komputerze, przeskanuj USB, a potem przywróć pliki na inny dysk. Nie na ten sam pendrive. Ludzie tak robią, a potem zastanawiają się, dlaczego odzysk się nie udał.
Jeśli USB prosi o sformatowanie, pokazuje RAW albo traci połączenie w trakcie skanowania, najpierw zrób obraz dysku, jeśli twoje narzędzie to obsługuje. Skanuj obraz, a nie wadliwy pendrive. To zmniejsza zużycie i problemy z losowym rozłączaniem.
Jeśli dysk jest uszkodzony, a nie tylko pliki zostały usunięte, to też pomoże:
obejrzyj ten szybki poradnik odzyskiwania danych z uszkodzonego dysku USB
Jeśli USB pokazuje 0 bajtów albo się nagrzewa, przestań. Oprogramowanie nie naprawi uszkadzającego się sprzętu.
Usuwanie plików z USB bywa dziwne, bo plik zwykle omija Kosz, ale trochę powstrzymałbym się przed od razu sięganiem po każdą aplikację do odzyskiwania, o której wspominają ludzie. Czasem najszybszym rozwiązaniem jest sprawdzenie, czy pliki zostały usunięte przez aplikację aparatu/telefonu i nadal istnieją na urządzeniu źródłowym albo w synchronizacji z chmurą. To bardzo często się pomija.
Jeśli pliki naprawdę zniknęły, moja kolejność byłaby taka:
- Najpierw wykonaj obraz bajt po bajcie dysku USB, jeśli dane są naprawdę ważne.
- Uruchom odzyskiwanie na obrazie, a nie na oryginalnym nośniku.
- Odzyskuj pliki wyłącznie na inny dysk.
To właśnie pośrednio poruszyli zarówno @mikeappsreviewer, jak i @kakeru, ale moim zdaniem wykonanie obrazu najpierw jest bezpieczniejszym ruchem, jeśli to możliwe. Pamięci flash USB potrafią szybko zacząć działać niestabilnie, a wielokrotne skanowanie oryginału to sposób, w jaki ludzie tylko pogarszają i tak złą sytuację.
Jeśli chodzi o oprogramowanie, Disk Drill to solidny wybór, bo dobrze radzi sobie z systemami plików USB i ułatwia sortowanie zdjęć/dokumentów bez całkowitego chaosu. Jeśli chcesz mieć bardziej przejrzysty przegląd funkcji i sposobu działania, to recenzja Disk Drill i instruktaż odzyskiwania danych z USB jest warte obejrzenia.
Jeszcze jedna rzecz: jeśli Twoje zdjęcia pochodzą z aparatu, sprawdź, czy dysk był w formacie exFAT i czy aparat utworzył pliki pomocnicze albo pliki bazy danych. Odzyskanie ich może pomóc odbudować kontekst. Trochę nerdowskie, ale ma znaczenie. I jeszcze jedno — na razie nie uruchamiaj narzędzi do formatowania/naprawy. Właśnie tak rzeczy przechodzą ze stanu możliwego do odzyskania do stanu nic z tego w mgnieniu oka.
Jedna rzecz, którą bym dodał, a której @kakeru, @mike34 i @mikeappsreviewer tylko częściowo dotknęli: sprawdź, czy pliki zostały usunięte za pośrednictwem aplikacji, która przechowuje własną pamięć podręczną lub historię folderów eksportu. Edytory zdjęć, autouzapis pakietu Office, importy z WhatsApp Desktop i narzędzia do przesyłania zdjęć z aparatu czasami zostawiają kopie na komputerze, nawet gdy wersja z USB już zniknęła. Przeszukaj komputer według rozszerzeń plików i posortuj wyniki według daty modyfikacji, zanim wejdziesz głębiej w odzyskiwanie.
Nieco też nie zgadzam się z podejściem typu skanuj natychmiast bez względu na wszystko. Jeśli USB nadal jest sprawne, a pliki zostały tylko logicznie usunięte, to tak, skanuj jak najszybciej. Ale jeśli system Windows zawiesza się przy otwieraniu pendrivea, każde ponowne podłączenie może pogorszyć sytuację. W takim przypadku najpierw wykonaj obraz albo użyj narzędzia, które potrafi działać delikatniej.
Jeśli chodzi o Disk Drill, skoro ciągle się pojawia:
Zalety
- łatwo filtrować zdjęcia, dokumenty i filmy
- podgląd jest przydatny przed przywracaniem
- dobrze radzi sobie z popularnymi formatami USB
- przyzwoity przy chaotycznym odzyskiwaniu mieszanych typów plików
Wady
- głębokie skanowanie może zwrócić dużo bałaganu
- limity darmowego odzyskiwania zależą od platformy
- to nie jest magia, jeśli sama pamięć flash ulega awarii
Jeśli chcesz praktyczną kolejność, moja byłaby taka:
- Przeszukaj komputer pod kątem duplikatów lub lokalnych kopii.
- Sprawdź ukryte partycje w Zarządzaniu dyskami.
- Jeśli dysk jest stabilny, przeskanuj go Disk Drill.
- Odzyskuj pliki tylko na inny dysk.
- Jeśli wyniki są słabe, wypróbuj drugie narzędzie, takie jak Recuva lub PhotoRec.
Jeśli USB pokazuje RAW, 0 bajtów albo losowo się rozłącza, przestań szukać programowych rozwiązań i zacznij myśleć o problemie sprzętowym. To moment, w którym szanse na odzyskanie gwałtownie spadają.