Mój dysk twardy nagle stał się nieczytelny i teraz system Windows mówi, że trzeba go sformatować. Są na nim ważne pliki, więc nie chcę pogorszyć sytuacji. Czy istnieje bezpieczny sposób na odzyskanie danych z uszkodzonego dysku twardego albo naprawę go bez utraty wszystkiego?
Uszkodzony dysk nie musi od razu oznaczać straconej sprawy. Jeśli Windows nadal widzi go w Zarządzaniu dyskami i pojemność wygląda prawidłowo, istnieje spora szansa, że problemem jest uszkodzenie systemu plików, a nie całkowita awaria sprzętowa. W takim przypadku pliki mogą nadal tam być, nawet jeśli Windows nie potrafi ich normalnie odczytać.
Najważniejsze to przestać robić cokolwiek, co zapisuje dane na dysku.
- Nie formatuj go, gdy Windows o to prosi.
- Nie kopiuj na niego nowych plików.
- Nie uruchamiaj CHKDSK jako pierwszego kroku.
- Nie podłączaj go w kółko ponownie, jeśli ciągle się rozłącza.
Takie działania mogą zmienić zawartość dysku, a to może pogorszyć odzyskiwanie danych.
Dyski mogą ulec uszkodzeniu z wielu zwyczajnych powodów: przerwa w zasilaniu, wymuszone wyłączenie, niebezpieczne odłączenie, awaria systemu, uszkodzone sektory, malware albo po prostu wiek. Bardzo często same dane nie znikają. To tylko system plików jest uszkodzony na tyle, że Windows nie wie, jak sobie z nim poradzić.
Jeśli dysk jest nadal wykrywany, zacząłbym od podstawowych kontroli. Sprawdź w Zarządzaniu dyskami i potwierdź, że pokazuje prawidłową pojemność. Jeśli to dysk zewnętrzny, wypróbuj inny kabel USB, inny port albo inny komputer, zanim założysz, że sam dysk jest martwy. Potem skup się na skopiowaniu ważnych plików, zanim zaczniesz cokolwiek naprawiać.
Jeśli chodzi o odzyskiwanie, Disk Drill jest tutaj dobrą opcją, ponieważ najpierw może utworzyć pełny obraz dysku. Ma to znaczenie, jeśli dysk jest niestabilny, ponieważ można skanować obraz zamiast wielokrotnie obciążać oryginalny dysk.
Bezpieczniejszy przebieg pracy wyglądałby tak:
- Zainstaluj Disk Drill na osobnym, sprawnym dysku.
- Jeśli to możliwe, utwórz pełny obraz uszkodzonego dysku.
- Otwórz ten obraz w Disk Drill.
- Uruchom Universal Scan.
- Sprawdź podgląd tego, co zostało znalezione.
- Odzyskaj pliki na inny, sprawny dysk.
Warto skorzystać z kroku podglądu. Pozwala on sprawdzić, czy zdjęcia, filmy, dokumenty i inne pliki są rzeczywiście nienaruszone, zanim poświęcisz czas na odzyskiwanie wszystkiego. Możesz też przeskanować dysk i podejrzeć wyniki przed zakupem pełnej wersji, co daje lepsze wyobrażenie o tym, czy odzyskiwanie prawdopodobnie się powiedzie.
Gdy pliki są już bezpieczne, wtedy ma sens próba naprawy dysku.
- CHKDSK może pomóc, jeśli system plików jest nadal czytelny, ale wprowadza zmiany na dysku, więc lepiej uruchomić go po odzyskaniu danych.
- TestDisk warto wypróbować, jeśli partycja jest widoczna jako RAW albo tabela partycji jest uszkodzona. Czasami może przywrócić dostęp bez formatowania.
- Formatowanie to ostatni krok, jeśli inne opcje naprawy nie działają. Szybkie formatowanie może usunąć logiczne uszkodzenie, tworząc nowy system plików. Jeśli po tym dysk znów ulegnie uszkodzeniu, nie powierzaj mu niczego ważnego.
Obserwuj też, jak zachowuje się dysk. Klikające dźwięki, losowe rozłączenia, nieprawidłowa pojemność albo znikanie z Zarządzania dyskami to złe oznaki. Zwykle wskazuje to bardziej na awarię sprzętową niż zwykłe uszkodzenie logiczne, a samodzielne próby mogą pogorszyć sytuację.
Jeśli widzisz takie objawy, zatrzymaj się i rozważ skorzystanie z profesjonalnego laboratorium odzyskiwania danych. Mogą zdiagnozować dysk, zająć się uszkodzonymi elementami, jeśli będzie to potrzebne, wykonać prawidłową kopię przy użyciu specjalistycznych narzędzi i odzyskiwać dane z tej kopii zamiast pracować bezpośrednio na uszkadzającym się dysku. Wiele dobrych laboratoriów działa też na zasadzie bez danych, bez opłaty, więc zwykle płacisz tylko wtedy, gdy odzyskają twoje pliki.
Tak więc tak, uszkodzony dysk twardy często da się naprawić. Po prostu nie zaczynaj od naprawy. Najpierw skopiuj pliki, a dopiero potem napraw lub sformatuj dysk, gdy dane nie będą już zagrożone.
Typ połączenia dysku ma tu znaczenie. Jeśli jest to zewnętrzny dysk USB, problemem może być obudowa, kabel lub zasilacz, a nie sam dysk. Zanim sięgniesz po oprogramowanie do odzyskiwania danych, spróbowałbym najbezpieczniejszych kontroli, które nic nie zapisują: inny port USB, inny kabel, a jeśli to zewnętrzny dysk w rozmiarze desktopowym, upewnij się, że zasilacz jest sprawny. Jeśli system Windows pokazuje prawidłową pojemność, ale prosi o sformatowanie, nie formatuj go. Ten komunikat oznacza tylko, że Windows nie może poprawnie zamontować systemu plików.
Zgadzam się z radą, żeby najpierw wykonać jego obraz, ale uważałbym z wyjmowaniem dysku z zewnętrznej obudowy zbyt pochopnie. Niektóre dyski zewnętrzne używają płytek mostka USB, które obsługują szyfrowanie lub translację sektorów, a wyjęcie samego dysku może sprawić, że będzie wyglądał na jeszcze bardziej nieczytelny. Jeśli to zwykły dysk SATA w prostej stacji dokującej, w porządku. Jeśli to markowy dysk zewnętrzny, sprawdź to przed wyjęciem go z obudowy.
Tak, odzyskanie danych może być możliwe. Jednak naprawianie dysku nie jest właściwym pierwszym celem. Traktuj go jak pudełko z dokumentami z uszkodzonym zamkiem: najpierw skopiuj dokumenty w inne miejsce, a dopiero potem martw się o naprawę pudełka. Disk Drill lub podobne narzędzia mogą być przydatne, jeśli dysk jest wystarczająco stabilny, aby wykonać jego obraz i skanowanie, ale jeśli klika, znika, zgłasza nieprawidłowy rozmiar albo bardzo długo się pojawia, przestań go testować. W tym momencie każde dodatkowe skanowanie to ryzyko dla jedynej kopii danych.
Nie odzyskuj plików z powrotem na ten sam dysk, nawet jeśli oprogramowanie pozwala wybrać go jako miejsce docelowe. To prosty sposób, aby nadpisać dane, które właśnie próbujesz uratować. Potrzebujesz drugiego sprawnego dysku z wystarczającą ilością wolnego miejsca na pełny obraz dysku albo odzyskane pliki, a najlepiej na oba, jeśli dane są ważne.
Zgadzam się z wcześniejszą radą, aby najpierw wykonać obraz, ale jest pewien praktyczny haczyk, o którym ludzie zapominają: jeśli to dysk 2 TB, obraz może wymagać prawie 2 TB wolnego miejsca, nawet jeśli faktycznie używane było tylko 300 GB plików. Jeśli nie masz tyle miejsca, odzyskaj przynajmniej najważniejsze foldery w pierwszej kolejności i zapisz je gdzie indziej. Disk Drill lub podobne narzędzia mogą się do tego nadawać, ale nie traktuj udanego podglądu jako przyzwolenia na dalsze skanowanie uszkodzonego dysku przez wiele dni. Najpierw wyciągnij najważniejsze rzeczy.
Uszkodzony dysk czasami można „naprawić”, ale oddzieliłbym „możliwe do odzyskania” od „godne zaufania”. Jeśli problemem był tylko uszkodzony system plików, możesz odzyskać pliki, a później sformatować dysk. Jeśli ma uszkodzone sektory albo ciągle się rozłącza, formatowanie może sprawić, że przez jakiś czas znów będzie wyglądał na użyteczny, ale później nie umieszczałbym na nim niczego ważnego. Gdy dysk raz wyświetlił komunikat Windows musi sformatować ten dysk bez wyraźnego powodu, uznałbym go za podejrzany, dopóki nie zostanie udowodnione, że jest inaczej.
Pełne skanowanie może dobić uszkadzający się dysk, jeśli problem jest mechaniczny, więc nie traktuj oprogramowania do odzyskiwania danych jak nieszkodliwego pierwszego kroku. Jeśli dysk brzmi normalnie i pokazuje właściwy rozmiar, najpierw wykonaj jego obraz lub skopiuj najważniejsze pliki; jeśli klika, zawiesza się lub znika, zatrzymaj się i sprawdź koszt laboratorium, zanim zamienisz możliwy do odzyskania przypadek w gorszy.